Update EHEC-bacterie 1 juli 2011

Hierbij een update van de acties vanuit het crisisteam rond de EHEC bacterie. In dit bericht praten wij u bij over de laatste stand van zaken.

Besluit Brussel
In de vorige update meldden wij dat de landbouwministers in samenspraak met de Europese Commissie besloten hebben de opkoopregeling met betrekking tot het EU Noodfonds per 1 juli niet te verlengen. De Europese Commissie heeft geen beoordeling kunnen maken over de uitputting van het Noodfonds van 210 mln. door onbetrouwbare opgaven uit enkele lidstaten. Nederland heeft voor een bedrag van € 20 miljoen voor het Noodfonds en € 5 miljoen voor de GMO-interventieregeling ingediend.  De Commissie doet eerst onderzoek en zal pas op 19 juli in een extra Landbouwraad besluiten nemen over aanvullende maatregelen.  Wel heeft de Commissie € 15 miljoen toegezegd voor promotie, verdeeld over drie jaar.

Actief marktbeheer
De GMO-interventieregeling (voor leden van telersverenigingen) blijft na 1 juli wel van kracht.  Voor ijsbergsla, komkommer, paprika en aubergine zijn plannen gemaakt om productie en/of product uit de markt te nemen. Deze plannen zijn door LTO met het ministerie van EL&I besproken. Voor tomaat wordt hier nog aan gewerkt. Het DPA-bestuur besluit vanmiddag over deze plannen.  Alle plannen hebben tot doel om eerder marktevenwicht met acceptabele prijzen te bereiken en daarmee extra schade door de verminderde consumptie zoveel mogelijk te beperken. Zodra meer bekend is over deze plannen en de uitvoering daarvan informeren wij u hierover.

Schade
De totale schade ten gevolge van de EHEC-crisis is voor de Nederlandse teelt t/m 30 juni becijferd op € 110 miljoen. De schade voor de Nederlandse handel wordt becijferd op € 100 miljoen.  Enkele landen, waaronder Nederland, hebben deze week in Brussel gevraagd om vergoeding van de schade ontstaan door verkoop tegen lage prijzen. Bij de Landbouwraad van 19 juli staat dit punt op de agenda. Ook het opnieuw instellen van de opkoopregeling met terugwerkende kracht naar 1 juli is een optie wat LTO/DPA betreft. De interventie zou dan vanaf 1 juli op basis van het noodfonds kunnen worden vergoed.  Voor schadevergoeding naar handelsbedrijven vanuit Brussel lijken de mogelijkheden gering omdat er geen eerdere Europese regelingen zijn waarop aangehaakt kan worden. Teelt en handel blijven zich inzetten voor (aanvullende) schadevergoedingsregelingen op nationaal niveau.

Voor meer informatie zie het persbericht van LTO: Afzetcrisis tuinbouw nog lang niet voorbij

Uitvoeringsbepalingen EU Noodfonds
Na overleg met vertegenwoordigers van de EU is een aantal uitvoeringsbepalingen van het EU Noodfonds concreet geworden. Ten eerste is gebleken dat Rucola en Veldsla niet onder de code sla vallen en dus niet in aanmerking komen voor compensatie uit het noodfonds.
Ten tweede heeft het PT nog geen tarieven voor vergoeding omdat de Commissie na 18 juli gaat kijken in hoeverre het Noodfonds is benut, en mogelijk bedragen aan gaat passen.

Stand van zaken interventies
Tot en met 30 juni is in totaal 56 miljoen kilo (56.000 ton) groenten voor interventie aangemeld. Er is 37,5 miljoen kilo tomaat, 15,5 miljoen kilo komkommer, 2 miljoen kilo paprika en 123 ton sla uit de consumentenmarkt genomen. Van een aantal andere producten zijn kleinere hoeveelheden vernietigd. Het gaat om 71 ton aubergine, 90 ton augurken, 163 ton radijs, 12 ton bloemkool, 9,5 ton courgette en 13 ton daikon (rettich). Bovendien is ruim 488 hectare groenten niet geoogst.

Kiemgroenten
Afgelopen woensdag, 29 juni, meldden het ECDC (European Centre for Disease Prevention and control) en de EFSA dat zij een gezamenlijke task force hebben opgericht om met de nieuwe uitbraak in Frankrijk en de kennis vanuit Duitsland zoveel mogelijk te komen tot een mogelijke bron voor de EHEC-crisis. De publicatie van de EFSA vindt u hier

Aanleiding voor deze centrale aanpak is:

• Er is een overlap in klinisch beeld tussen het Franse en Duitse cluster: de slachtoffers zijn merendeels volwassen vrouwen en bij verschillende slachtoffers is O104:H4 aangetoond met hetzelfde antibiotica resistentie profiel.
• Bij de Franse bron wordt gekeken naar zelfgekiemde kiemengroenten van (fenegriek-, mosterd- of rucolazaad) geconsumeerd tijdens feest op 8 juni.
• Er is nog geen O104:H4 aangetoond op voedselresten en zaden in Frankrijk.
• Terugtraceren heeft tot nu toe opgeleverd dat batches fenegriekzaad uit 2009 en 2010 afkomstig uit Egypte mogelijk een bron kunnen zijn.
• Zaden voor de productie van kiemen zijn vaak mixen, de kans op kruisbesmetting wordt niet uitgesloten.

Totdat het onderzoek is afgerond adviseert de EFSA consumenten om niet zelf zaden te kiemen voor eigen consumptie van kiemen en om gekiemde zaden niet te eten tenzij deze voldoende zijn verhit. Het is nog onduidelijk hoe de verschillende lidstaten omgaan met dit EFSA advies. De Nederlandse kiemgroentensector probeert  de zoektocht naar de oorzaak van de uitbraak te ondersteunen door zoveel mogelijk informatie - via de nVWA en Freshfel - te verstrekken aan de Europese Commissie en EFSA.

Export
De export van Nederlandse groenten naar Rusland heeft weer een voorzichtige start gemaakt. Voor vandaag zijn voor het eerst weer keuringen voor Nederlandse groenten aangevraagd. De onzekerheid over te verwachten problemen bij de Russische grens lijkt, bij exporteurs en Russische afnemers, weggenomen te zijn. Met name door berichten afgelopen dinsdag in de Russische pers, waarin is gemeld dat vanaf die dag de export van Nederlandse- en Belgische groenten weer is toegestaan.

De problemen in de Golfstaten duren nog voort. Frugi Venta overlegt met het Ministerie en de Landbouwraad in Abu Dhabi over het verstrekken van EHEC-certificaat op basis van de algemene monitoring, naar het voorbeeld van de afspraken met Rusland.

Onderzoek Duitse consument
De afgelopen dagen heeft het Productschap Tuinbouw in samenwerking met GroentenFruitBureau onderzoek gedaan naar de gevolgen van de EHEC crisis op de beleving -, en het aankoopgedrag van groenten van de Duitse consument.

 De Duitse consument is bij komkommer, paprika en tomaat meer dan voorheen geïnteresseerd in de herkomst van de groente. Bij tomaat en komkommer hecht men ook aanzienlijk meer belang aan aspecten die te maken hebben met de productiewijze. Zaken als "zonder geknoei geproduceerd" en "strenge controle op kwaliteit" zijn voor de Duitse consument sterk in belang toegenomen.

 Bij de consumentenaankopen van komkommers werkt de crisis nog steeds zeer sterk door. Naar schatting ligt het consumptieniveau in week 26 ruim 40 procent onder het normale niveau. De consumentenaankopen voor tomaten liggen  10% - 20% onder het normale niveau, terwijl de aankopen van paprika zich weer nagenoeg tot het normale niveau hebben hersteld (-5%).

Zodra de rapportage van het onderzoek gereed is informeren wij u daarover.

Consumentencommunicatie
Knallen met z'n allen
"Einfach zum Anbeißen' is de naam van de nieuwe campagne van GroentenFruit Bureau in Duitsland.  Zien eten, doet eten. Dat is de essentie van de nieuwe campagne vruchtgroenten. Komende week (nr. 27) verschijnt deze campagnenaam voor het eerst in een paginagrote advertentie in BILD Zeitung. In deze advertentie wordt de Duitse consument gestimuleerd tot het eten van groenten.  De campagne 'Einfach zum Anbeißen' wordt ingezet om het vertrouwen in groenten zo snel mogelijk te herstellen, in het bijzonder de Nederlandse groenten van gecontroleerde klasse. 

Deze paginagrote advertentie in BILD wordt herhaald in week 30 en 32 (onder voorbehoud). Dit gebeurt in directe afstemming met de afzetorganisaties, zodat zij in overleg met hun klanten hun verpakkingen en winkelacties hierop kunnen afstemmen.

Via informatie op verpakkingen, pakkende advertenties, massieve mediabenadering en impactvolle bijeenkomsten willen wij de Duitse consument allereerst weer zin laten krijgen in heerlijke groenten. Daarbij informeren we hen ook over de bijzondere voordelen van groenten uit Nederland. En dan is het sterk als over het verhaal van "Kontrollierte Klasse" van alle kanten bij de consument terechtkomt. De komende twee maanden spant het erom. Laten we daarom knallen met z'n allen!

Om de Duitse consumenten verder massaal te bereiken starten wij een opvallende fotoactie en een winspel om Duitse consumenten te prikkelen mee te doen. Zij kunnen hiermee een exclusief diner winnen - hierover later meer. Ook is het de bedoeling dat ca 100 Duitse consumenten daarmee een reis naar Nederland kunnen winnen eind augustus om met eigen ogen de Nederlandse productie te aanschouwen.

10 juli: ZDF Sommergarten in Mainz
Nederland centraal met aandacht voor onze groenten op de Duitse TV-zender ZDF in het programma ZDF Sommergarten. Hier is 'onze' Harry Wijnvoord, boegbeeld van de vruchtgroentencampagne Duitsland te gast van 11.00- 13.15 uur. Het Ministerie van EL&I plaatst het Hollanddorp op het TV-terrein en zal Gerbert Kunst, onze Landbouwraad op de Nederlandse ambassade in Berlijn, aan het woord komen.

Eind Juli: Internationale PR-samenwerking en persconferentie in Berlijn
Samen met de Duitsers en Belgen starten wij nu een impactvolle PR-campagne door gezamenlijk de pers met een eensluidende boodschap te bereiken om snel het vertrouwen van de bezorgde Duitse consument terug te winnen. Dit PR-traject moet leiden tot een gezamenlijke persconferentie in Berlijn eind juli, eventueel in aanwezigheid van de Duitse landbouwminister Frau Aigner.

EHEC Crisisteam
Gedurende de zomer zal het EHEC crisisteam wekelijks bijeenkomen om knelpunten te inventariseren en vervolgacties te coördineren. Wij blijven u hier ook de hele zomer over informeren, via dezelfde route als wij nu doen. U blijft dus via het PT updates ontvangen. Afhankelijk van de ontwikkelingen kan dit wat minder frequent zijn dan op dit moment het geval is. Alle informatie blijft in ieder geval gedurende de zomer beschikbaar via het EHEC-dossier op www.tuinbouw.nl.

Actuele informatie op PT-website
Alle actuele informatie vindt u op de website van het PT, www.tuinbouw.nl. In de linker bovenhoek vindt u een blok 'EHEC-bacterie'. Klikt u op 'lees verder' dan komt u in een dossier waarin alle informatie te vinden is.

Heeft u vragen, kijkt u dan allereerst op de website of u daar het antwoord kunt vinden. Heeft u daarna alsnog  vragen, kijk dan op de pagina met contactinformatie met welke vraag u bij welke organisatie terecht kunt.

Namens het EHEC Crisisteam:

Nico van Ruiten, LTO Glaskracht Nederland

Anneke van de Kamp, Productschap Tuinbouw

Ad Klaassen, DPA

Inge Ribbens, Frugi Venta

Het crisisteam EHEC informeert u mede namens Frugi Venta, ZLTO, LLTB, CBL, LTO Noord, LTO Noord Glaskracht, DPA, LTO Groeiservice en GroentenFruit Bureau.